สารบัญ
ทรายก่อสร้าง คือ วัสดุก่อสร้างประเภทหนึ่งที่มีความสำคัญที่ใช้ในงานก่อสร้างได้มากมาย หลายประเภท อย่างเช่น งานคอนกรีต งานก่อปูน งานฉาบปูน หากนำมาใช้งานควรเลือกใช้ทรายที่มีความสะอาด มีขนาดและคุณสมบัติของเม็ดทรายที่เหมาะสม มีความแข็งแรง รวมถึงมีสิ่งแปลกปลอมอื่น ๆ น้อย เนื่องจากการก่อสร้างอย่างงานคอนกรีต เมื่อผสมกันแล้ว เม็ดทรายจะเข้าไปแทรกระหว่างช่องของหินทำให้เนื้อคอนกรีตมีความแน่น แข็งแรงได้มาตรฐาน

ประเภทของทรายก่อสร้างตามการใช้งาน
ทรายละเอียด
ทรายละเอียดเป็นทรายก่อสร้างที่มีเม็ดทรายขนาดเล็กมาก ใช้สำหรับเป็นส่วนผสมของปูนซีเมนต์ประเภทฉาบผนังหรือก่ออิฐ เนื่องด้วยความละเอียดของทรายทำให้นำมาปั่นผสมและฉาบได้ง่าย แถมยังมีความเรียบเนียนสวยงามอีกด้วย แต่ในขณะเดียวกันทรายละเอียดจะไม่นิยมนำมาผสมกับปูนซีเมนต์ประเภทก่ออิฐเนื่องด้วยขนาดที่เล็กและละเอียด ทำให้มีโอกาสที่อิฐจะยุบตัวลงมาขณะก่อได้
ทรายหยาบ
ทรายหยาบมีขนาดของเม็ดทรายที่ใหญ่กว่าทรายละเอียด พร้อมทั้งมีความเหลี่ยมคม และแข็งแรงมาก ทำให้ทรายก่อสร้างชนิดนี้ถูกนิยมนำมาผสมกับคอนกรีตเพื่อหล่อโครงสร้างต่าง ๆ ในการสร้างตึกและอาคารอาศัย เช่น พื้น คาน เสา และโครงสร้างส่วนอื่น ๆ นอกจากนี้ยังนิยมนำมาใช้ผสมกับปูนซีเมนตืเพื่อใช้ในการก่ออิฐอีกด้วย
ทรายถม
ทรายถมเป็นทรายก่อสร้างอีกประเภทที่ถูกนำมาใช้สำหรับงานเทพื้น ถมพื้น (ปรับระดับพื้น) หรือแม้แต่นำมาอัดใส่กระสอบเพื่อกันน้ำท่วมตามที่เราได้เห็นกันบ่อย ๆ ในประเทศไทย แต่ที่นิยมมากที่สุดคือการนำมาถมโครงสร้างพื้นฐานอย่างเส้นทางเดินรถหรือถนนตามเมืองใหญ่ ๆ นั่นเอง
โดยทั่วไปแล้วในงานก่อสร้างโดยใช้ทรายทุกประเภท เราจำเป็นจะต้องมีการทดสอบคุณสมบัติของทรายทุก ๆ ครั้ง ว่าได้มาตรฐานหรือไม่ อย่างความบริสุทธิ์ของเม็ดทรายที่มีการปนเปื้อนของสิ่งแปลกปลอมอื่น ๆ น้อยที่สุด รวมไปถึงรูปร่าง ขนาด สี และคุณสมบัติในการยึดเกาะ เพื่อให้ทรายก่อสร้างได้มาตรฐาน ปลอดภัย และตรงตามเกณฑ์ที่กำหนดไว้
![]() | ![]() |
ทรายก่อสร้างกับการใช้งานที่เหมาะสม

| ประเภท และการใช้งานที่เหมาะสม | ทรายละเอียด | ทราบหยาบ | ทรายถม |
| งานฉาบผนัง | ✔ | ||
| งานก่อผนัง | ✔ | ||
| งานโครงสร้าง (เสา, อิฐ, คาน, อื่น ๆ) | ✔ | ||
| ปรับระดับพื้น ถมที่ และกระสอบกันน้ำท่วม | ✔ |

